Vrijdag FILOSOFIE
Schopenhauer, Boeddha van Frankfurt
Het is van 24 maart 2022 geleden dat ik het alom geprezen en meermaals bekroonde Sartre & De Beauvoir theater stuk in Genk ben gaan kijken. En dat was ronduit fantastisch..
Ik was dan ook aangenaam verrast te mogen vernemen dat filosoof-schrijver-regisseur Stefaan van Brabandt met het langverwachte vijfde deel van zijn succesvolle filosofen-theaterreeks opnieuw kwam en dit maal met Schopenhauer, gespeeld op 20 februari 2024 in Bilzen door één van onze grootste acteurs: Damiaan De Schrijver. En ook dit was echt weer fantastisch.
Met ‘Schopenhauer’ wil Stefaan Van Brabandt van het tragikomische leven en het verlichtende denken van zijn lievelingsfilosoof wederom toegankelijk en sprankelend theater maken.
Ons leven wordt volgens de vrolijke pessimist en lachende mensenhater Arthur Schopenhauer gekenmerkt door leed en verveling en is bijgevolg één grote vergissing. Niettemin is de filosofie van ‘de zwartgalligste filosoof aller tijden’ buitengewoon opbeurend, aanstekelijk en zelfs bevrijdend. Nietzsche — die Schopenhauer als zijn “leermeester en opvoeder” zag — prees hem om ‘de grote vrolijkheid’ en beschouwde deze vrolijkheid zelfs als één van zijn belangrijkste eigenschappen.
In Schopenhauer kom je erachter - of je nu wilt of niet - waarom leven lijden is, en hoe je je volgens de ‘Boeddha van Frankfurt’ van dat lijden kan bevrijden. Door de mix van eenvoud, humor en wijsheid worden de filosofen en dus ook Schopenhauer in zijn voorstellingen steeds mensen van vlees en bloed, die ons hun leven en filosofie vertellen in een even bevattelijke als sierlijke taal, vol rake zinnen, scherpe observaties en rijke, inspirerende filosofische inzichten.
Een vorm van Theater dat doet lachen, ontroert én aan het denken zet.
Arthur Schopenhauer (1788–1860) was een Duitse filosoof die bekendstaat om zijn pessimistische wereldbeeld en invloedrijke ideeën over wil en representatie.
Hier zijn enkele kernpunten over zijn leven en werk:
Leven
- Jeugd en opleiding: Geboren in Danzig (nu Gdańsk, Polen) in een welgestelde koopmansfamilie. Zijn vader wilde dat hij in de handel ging, maar na diens dood koos Schopenhauer voor filosofie.
- Academische carrière: Studeerde filosofie in Göttingen en Berlijn, waar hij beïnvloed werd door Immanuel Kant en Plato. Hij promoveerde in 1813 met zijn proefschrift Über die vierfache Wurzel des Satzes vom zureichenden Grunde.
- Conflict met Hegel: Schopenhauer gaf colleges in Berlijn, maar zijn lessen waren weinig populair, mede omdat hij ze tegelijk met Georg Wilhelm Friedrich Hegel (destijds de beroemdste filosoof) inroosterde. Hij ontwikkelde een diepe afkeer van Hegel en het Duitse idealisme.
- Latere jaren: Leefde teruggetrokken in Frankfurt am Main en werd pas op latere leeftijd beroemd. Zijn werk werd invloedrijk in de 19e en 20e eeuw, onder andere voor Nietzsche, Freud en Wagner.
Werk
- Hoofdwerk: Die Welt als Wille und Vorstellung (1819, uitgebreid in 1844 en 1859)
- Stelt dat de wereld zoals wij die ervaren slechts een voorstelling is, bepaald door onze subjectieve perceptie.
- Achter deze voorstelling ligt de “Wil”, een irrationele, onbewuste en oneindige drang die alles in de wereld aandrijft.
- Dit leidt tot lijden, want verlangens kunnen nooit volledig bevredigd worden.
- Invloed van Oosterse filosofie
- Was een van de eerste westerse filosofen die zich serieus verdiepte in boeddhisme en hindoeïsme.
- Ziet ascese en kunst (vooral muziek) als manieren om tijdelijk te ontsnappen aan de Wil en het lijden te verminderen.
- Pessimisme
- Stelde dat het leven fundamenteel gekenmerkt wordt door lijden.
- Gelukkig zijn is slechts een korte afwezigheid van pijn of verlangen.
Invloed
Schopenhauer werd later een inspiratiebron voor onder meer Friedrich Nietzsche, Sigmund Freud, Richard Wagner en zelfs existentialisten als Albert Camus. Zijn idee dat de menselijke wil irrationeel en onbewust is, beïnvloedde later de psychologie en filosofie sterk.
En ja … voor ik het vergeet.. Schopenhauer was een grote hondenvriend :o)
Toevallig of niet is vorige week ook een artikel verschenen over Schopenhauer in Filosofie magazine. Wil je meer lezen hier de link : Arthur Schopenhauer: leven en werk - Filosofie Magazine
Wil het stuk nog zien? Dan kan dit nog op Do 3 april in CC MUZE Marktplein 3, 3550 Heusden-Zolder
