Waarom wachten?
Het is de meeste intieme en onvoorwaardelijk band: die tussen ouder en kind. En toch is het Z0 MOEILIJK om alles gezegd te krijgen. In ‘WAAROM WACHTEN’ stuurt Karine Claassen (33j) bekende Vlamingen en een ouder de natuur in om het GESPREK aan te gaan.
Geen enkel ouder wil zijn kind beschadigen. Alléén doe je dat bijna per definitie wel.
Hebt ge mij gemist?” In de eerste aflevering van het Canvas-programma ‘Waarom wachten’ is het meteen duidelijk: ook op 85 zijn niet alle vragen beantwoord.
De vraag komt van Monique Dublet. Zij is de -flamboyante- moeder van muzikant Daan Stuyven. Jarenlang runde ze een succesvolle interieurzaak en kunsthandel. Daan pakt zijn moeder na haar woorden eens goed vast. “Eind goed al goed, moeder.”
(Noot Eddy) Vooral bij (succesvolle) familiebedrijven die ik door heen de jaren begeleid heb, maar ook ‘de mijne’ zelf, bestaat altijd het risico als “afwezig ouder/partner” te worden beleefd. Ouders hebben vaak ongelooflijk hard gewekt ‘in het bedrijf’ en dit is dan vaak ten koste van de familie; de kinderen, de andere partner. Met alle pijnlijke gevolgen vandien. Waarom wachten met het gesprek?
Tussen ouder en kind, en tussen kind en ouder is vaak nog veel niet gezegd. Karine Claasen besefte het toen ze bijna twee jaar geleden zelf moeder werd, van zoontje Otis Mumba. “Ik ging nadenken over mijn eigen ouders. Ik besefte: zij zijn ook maar gewoon mensen van vlees en bloed, met hun levens, hun relaties, die proberen om hun best te doen. Mijn volgende gedachte: ik moet hier iets mee doen.
Iedereen heeft zijn rugzak. Zelfs bij duo’s die het gewend zijn om open te praten, komt er altijd iets naar boven. Ouder en kind, dat is het meest complexe en fascinerende relatie die je kunt hebben.
Het was ook bijzonder om te merken hoe mensen veranderen als het hierover gaat. Plots zat ik niet meer met een premier te praten maar met het stukje kind in hem, het jongetje, dat het ook best moeilijk had om het te hebben over de impact van bepaalde momenten in zijn leven.
Ik wil tonen wat er kán gebeuren als je het gesprek wel aangaat.
Hoeveel deugt het kan doen om te zeggen: Mama, ik weet dat je je best hebt gedaan. Of gewoon: Ik zie u graag. Maar we vinden altijd wel een reden om dat niet te doen. Omdat het raar is. Of niet het moment. Ik denk dat we vooral bang zijn om elkaar te kwetsen.
Actrice Tine Embrechts zegt dat ze nog nooit met haar papa alleen is geweest. Vond je dat verassend?
“Ja. Tot ik er zelf over ging nadenken. Mijn papa is acht jaar geleden gestorven. Hoe vaak ben ik eigenlijk alleen met hem geweest? Ook niet zo vaak. Het is ook een beetje ongemakkelijk. Dat zullen veel mensen wel herkennen. Ik heb mij voorgenomen om er met mijn kind werk van te maken. Ik ga nu al met hem op restaurant. Maar ik leef natuurlijk in een andere tijd. De generatie van onze ouders was vooral bezig met brood op de plank. Quality time? Dat woord bestond niet.”
Zijn er algemene dingen die je uit het programma geleerd hebt, iets waar ouders vaak spijt van hebben?
“Ik heb gemerkt dat veel ouders zich de vraag stellen: Weten mijn kinderen wel dat ik hun graag zie? Heb ik dat genoeg getoond?”
De mama van Daan vraagt zich af of ze er wel genoeg was. “Ik dacht: ‘ik zie hem graag, dat zal hij toch weten? Maar nu besef ik: zo werkt het niet” Ze worstelt daar tot vandaag mee. Begrijp je dat?“Ja. Ik heb veel bewondering voor die vrouw, hoe ze heeft geleefd en wat ze heeft opgebouwd.
Toen ik naast haar op de bank zat, had ik de drang om te zeggen: Maar gij hebt wél genoeg gedaan. Maar dat was natuurlijk niet aan mij. Ik denk dat dit - Was ik er wel genoeg? – Iets is waar veel moeders, en vaders, mee worstelen en blijven worstelen. Ik voel zelf ook veel druk om alle ballen in de lucht te houden. Ik hou van mijn kind, maar ook van mijn vrijheid. En voor de vorige generaties was dat allemaal nog moeilijker. De moeder van Alexander De Croo was advocaat.
Ze vertelde hoe ze de premier als klein manneke op woensdag zijn boterhammen liet opeten in haar auto, terwijl ze zelf in het gerechtsgebouw was. Hij liep ook in zijn eentje in Brussel rond. Dingen die wij nooit meer zouden doen. Waar zij voor stond, de struggles en worstelingen om het allemaal gebolwerkt te krijgen, dat moet heftig geweest zijn.
Zijn er, omgekeerd, dingen die veel kinderen hun ouders ‘kwalijk nemen’?
“Ik denk dat kinderen vaak bang zijn om hun ouders te kwetsen. Bijna altijd. Ik ook. Het is ook heel tricky om commentaar te geven op je opvoeding.
Maar je moet geen psycholoog zijn om te weten dat de patronen waar je als volwassenen mee kampt – in je relatie, op je werk – vaak teruggaan naar de kindertijd. Dus het is erg beladen.
Geen enkele ouder wil zijn of haar kind beschadigen. Alleen doe je dat onvermijdelijk wel. Gewoon ergens, en cours de route. Maar iedereen heeft zijn bagage. Je ouders zijn natuurlijk ook gewoon maar iemands kind.”
Zijn er dingen die jij vanuit jou ervaring heel bewust wel of niet doet in de opvoeding van Otis Mumba? “Ik ben opgegroeid in een gezin waar niet over emoties werd gepraat. Dat is niet de schuld van mijn ouders. Het is gewoon een feit. Maar het heeft wel impact op hoe ik zelf met mijn emoties en met andere mensen omga. Toen ik zwanger was, heb ik besloten: Ik ga dat anders doen.
Dat is voor mij het mooie. Je kunt de pijn erkennen, maar je kan ook zeggen: Ik geef dat niet door, bij deze generatie stopt het.
Heb ik de garantie dat mijn kind gelukkig wordt? Neen. Maar ik kan wel proberen om een omgeving te creëren waarin hij zich veilig voelt en emoties kan delen. Ik hoop echt dat Otis Mumba, als hij zich in de nesten werkt, of verliefd is, of iets bangelijks meemaakt, naar mij toe komt. Als hij daar zin in heeft natuurlijk.”
Vandaag 18 april op Canvas en VRT Max
