Waarom slimme mensen onlogische geldbeslissingen nemen?
Gisteren was ik aanwezig op de boeiende lezing van Prof. Anneleen Michiels dat ging over het feit dat slimme mensen onlogische geldbeslissingen kunnen nemen en dit vooral doen vanuit een combinatie van emotionele en psychologische factoren. De volle aula in UHasselt bewees hoe ‘hot’ dit topic leeft.
Tijdens haar Lezing gaf Prof. Anneleen Michiels – samen met haar assistente (dochter) Pauline – een demonstratie van de ‘Prospect Theory’.
Prospect Theory is – voor de mensen die het nog niet kennen - een theorie in de gedragspsychologie en economie, ontwikkeld door Daniel Kahneman en Amos Tversky in 1979. De theorie beschrijft hoe mensen beslissingen nemen ‘onder onzekerheid en risico’, waarbij ze verliezen en winsten asymmetrisch evalueren.
Mooie voorbeelden van de Prospect Theory:
Gokscenario:
Scenario A: Je krijgt gegarandeerd €100.
Scenario B: Je hebt een 50% kans om €200 te winnen en een 50% kans om niets te winnen.
De meeste mensen kiezen voor scenario A, ondanks dat de verwachte waarde van beide scenario's gelijk is, vanwege risico-aversie bij winsten.
Verliesaversie:
Stel je voor dat je €50 hebt gewonnen. Je hebt nu de keuze om:
Optie 1: €30 te behouden.
Optie 2: Een 50% kans om niets te behouden en een 50% kans om €50 te behouden.
De meeste mensen kiezen voor optie 1, omdat ze de zekerheid van winst prefereren boven het risico van verlies.
Verlies vermijden:
Stel je voor dat je €50 hebt verloren. Je hebt nu de keuze om:
Optie 1: €30 te verliezen.
Optie 2: Een 50% kans om niets te verliezen en een 50% kans om €50 te verliezen.
De meeste mensen kiezen voor optie 2, omdat ze liever het risico nemen om het verlies te vermijden.
Nu, als zelfs de aanwezig Gouverneur Jos Lantmeeters en Rector Prof. Bernard Vanheusden openlijk toegeven dat ze soms rare financiële beslissingen nemen, dan weet je dat niemand eraan ontsnapt ;-)
Investeren is wel degelijk risicovol. Markten schommelen, verliezen kunnen groot zijn, en onze eigen biases (denkfouten) maken het er niet makkelijker op. Maar, zoals Jim Rohn zei: "Wait till they give you the bill for not trying". Want ja, zo is de conclusie van Anneleen, investeren brengt risico’s met zich mee. Maar niéts doen? Dat kost vaak nog veel meer.
