Vrijdag PSYCHOLOGIE
Spotlight-effect
Een misplaatste opmerking, die keer dat je op een feestje uit je broek scheurde… Je voelt misschien weer schaamte opkomen als je eraan terugdenkt. Maar volgens hoogleraar sociale psychologie Roos Vonk kun je ontspannen: ‘Al je beperkingen, je gênante vertoningen, je missers en knoeiers: niemand behalve jezelf heeft ze in de gaten.’
Hoe zit dat dan?
Volgens Vonk overschatten we de mate waarin andere mensen op ons letten. In de psychologie wordt dit het spotlight-effect genoemd. Vonk: ‘Als je in een vergadering iets zegt waaruit blijkt dat je de pointe volledig miste, ben je daar zelf vaak nog lang over aan het piekeren. Je staat er niet bij stil dat andere mensen het om te beginnen vaak niet opmerken, en als ze het opmerken, het meteen vergeten. Zij zijn immers ook meer met zichzelf bezig en niet met jou. Je zou het kunnen zien als een overblijfsel van onze puberale fase. Pubers zijn zich erg bewust van zichzelf, van hoe ze overkomen, en hebben daardoor het idee dat anderen dat ook allemaal opmerken. Als we volwassen worden gaat dat over, als het goed is: we gaan beseffen dat de wereld niet om ons draait, we krijgen een ruimere blik. Maar hmm… die volwassenheid bereiken de mensen nooit ten volle.’ Bron Psychologie -Otje van der Lelij
